Zajęcia terenowe z okazji Dnia Ziemi – nauka w praktyce

Treść

W dniu 24 kwietnia br. odbyło się wyjście uczniów klas 0–8 na zajęcia terenowe w związku z obchodami Dnia Ziemi. Celem wydarzenia było poznanie przyrody w jej naturalnym środowisku oraz rozwijanie świadomości ekologicznej poprzez praktyczne działania. Integralną częścią wydarzenia była również akcja Sprzątania Świata, podczas której dzieci porządkowały okoliczny teren, zbierając odpady i ucząc się właściwej segregacji śmieci oraz odpowiedzialności za środowisko.

Uczniowie podczas wędrówki wzdłuż drogi na Mogielicę oraz na przyległych łąkach nad potokiem rozpoznawali znane im rośliny kwitnące, będące zwiastunami wiosny. Wśród rozpoznanych gatunków znalazły się m.in.: żywiec gruczołowaty, zawilec gajowy, fiołek leśny, pierwiosnek wyniosły, knieć błotna (kaczeniec), śledziennica skrętolistna, lepiężnik biały, czosnek niedźwiedzi, sosna zwyczajna oraz modrzew europejski. Uczestnicy obserwowali także drzewa i krzewy, przypominając i ucząc się ich nazw, cech charakterystycznych oraz roli w ekosystemie.

Podczas zajęć uczniowie mieli również okazję podziwiać żeremia bobrów. Wskazano na ogromne znaczenie bobrów w środowisku – jako tzw. „inżynierów ekosystemu”. Zwrócono uwagę, że ich działalność, polegająca na budowaniu tam i przekształcaniu cieków wodnych, wpływa na zwiększenie bioróżnorodności, retencję wody oraz tworzenie nowych siedlisk dla wielu gatunków roślin i zwierząt. W trakcie zajęć uczniowie zapoznali się również z ciekawą aplikacją mobilną Flora Incognita, która po wykonaniu zdjęcia rośliny pozwalała na jej szybką, prawie 100% identyfikację. Aplikacja podawała nazwę gatunku oraz dostarczała interesujących informacji dotyczących jego występowania, cech oraz zastosowania.

Poruszono również temat pracy chemika oraz znaczenia badań środowiskowych. Uczniowie dowiedzieli się, że chemicy zajmują się m.in. analizą substancji w glebie i wodzie, co pozwala ocenić stan środowiska naturalnego oraz wykrywać potencjalne zagrożenia. Wykonywano pomiary pH gleby, omawiając przy tym, jakie wartości są odpowiednie dla różnych typów roślin. Wyjaśniono, że gleby kwaśne sprzyjają np. borówkom i wrzosom, obojętne większości roślin uprawnych, a zasadowe roślinom wapieniolubnym. 

Uczniowie uczestniczyli także w analizie jakości wody z potoku, badając zawartość fosforanów, amoniaku, azotanów oraz żelaza. Wyjaśniono ich pochodzenie oraz skutki nadmiaru w środowisku: fosforany i azotany pochodzą głównie z nawozów rolniczych i ścieków, a ich nadmiar prowadzi do eutrofizacji wód, amoniak powstaje z rozkładu materii organicznej i może być toksyczny dla organizmów wodnych, a żelazo pochodzi z naturalnego wypłukiwania skał lub zanieczyszczeń i wpływa na jakość wody. Dzieci aktywnie uczestniczyły w zajęciach – pomagały nauczycielom w wykonywaniu pomiarów, pobierały próbki wody i gleby oraz czytały instrukcje dotyczące analizy poszczególnych związków chemicznych. Dodatkowo, poprzez udział w akcji Sprzątania Świata, miały realny wpływ na poprawę stanu lokalnego środowiska.

Zajęcia były nie tylko okazją do nauki, ale także do bezpośredniego kontaktu z przyrodą, obserwacji jej zjawisk oraz rozwijania postaw proekologicznych. Te doświadczenia pokazały, że wiedza szkolna ma realne zastosowanie w otaczającym świecie.